In de Ethiopische regio Tigray zijn opnieuw zware gevechten uitgebroken tussen de rebellenbeweging Tigray People’s Liberation Front (TPLF) en de federale regering. De TPLF heeft de luchthaven van de regionale hoofdstad Mek’ele ingenomen. Daarmee komt het vredesakkoord uit 2022, dat een einde maakte aan een bloedige burgeroorlog, ernstig onder druk te staan.
De TPLF zegt een “defensieve oorlog” te zijn begonnen. Volgens de beweging voerde de regering van premier Abiy Ahmed gisteren drone- en artillerieaanvallen uit op Tigray. De federale regering ontkent dat zij de aanstichter is en beschuldigt de TPLF juist van het opblazen van het vredesakkoord.
Ethiopian Airlines heeft alle vluchten naar Mek’ele en naar de steden Axum en Shire geschrapt. De situatie in de regio is onzeker en verslagggeving ter plaatse is moeilijk.
Wat speelt er in Tigray?
- De TPLF heeft de luchthaven van Mek’ele ingenomen en aanvallen uitgevoerd op overheidsinstellingen in de regio’s Afar en Amhara.
- Een adviseur van premier Ahmed bevestigt de inname van de luchthaven en waarschuwt voor een nieuwe oorlog.
- Ethiopian Airlines schrapt alle vluchten naar Mek’ele, Axum en Shire.
- Er zijn vooralsnog geen meldingen van gewonden of schietpartijen rondom het vliegveld.
- De TPLF sloot recent een alliantie met zes andere gewapende groepen die de regering in Addis Abeba willen omverwerpen.
Luchthaven ingenomen, vluchten geschrapt
Meerdere bronnen bevestigen aan de persbureaus AFP en AP dat TPLF-strijders de luchthaven van Mek’ele onder controle hebben gebracht. Een lokale taxichauffeur vertelde aan AP dat de strijders zwaar bewapend zijn. Toen hij naar het vliegveld reed, werd hij door autoriteiten teruggestuurd omdat er geen vluchten zouden landen.
Een adviseur van premier Ahmed bevestigt de situatie en beschuldigt de TPLF ervan het vredesakkoord te schenden. Hij waarschuwt dat dit kan leiden tot een nieuwe, volwaardige oorlog. Ethiopian Airlines liet kort daarna weten de vluchten naar de getroffen steden te staken.
Al maanden oplopende spanning
De hernieuwde strijd komt niet volledig uit het niets. Sinds juli is de situatie in Tigray al gespannen. De afgelopen maanden waren er meerdere meldingen van drone-aanvallen en gewapende confrontaties tussen beide partijen.
De TPLF, die naast rebellenbeweging ook als politieke partij opereert, smeedde bovendien onlangs een alliantie met zes andere gewapende groepen. Die groepen hebben gemeen dat ze de federale regering in Addis Abeba willen omverwerpen, wat de zorgen over een breder conflict vergroot.
Verkiezingen in schaduw van conflict
De Prosperity Party van premier Ahmed won in juni de parlementsverkiezingen met een ruime meerderheid. Die uitslag verraste weinig waarnemers, omdat de belangrijkste oppositiegroepen de verkiezingen boycotten en Tigray volledig was uitgesloten van deelname aan de stembusgang.
Mensenrechtenorganisaties bekritiseerden de verkiezingen scherp. Zij stelden dat de stembusgang niet vrij of eerlijk was verlopen, mede omdat leiders van oppositiepartijen gevangen zaten tijdens de verkiezingen.
Littekens van de burgeroorlog (2020-2022)
Tigray was eerder al het toneel van een verwoestende burgeroorlog. Tussen 2020 en 2022 vochten TPLF-strijders en federale troepen een bloedige strijd uit. Volgens schattingen van de Afrikaanse Unie kwamen daarbij ongeveer 600.000 mensen om het leven.
Tijdens die oorlog sloot premier Ahmed de regio Tigray grotendeels af van de buitenwereld. Ruim 5 miljoen mensen zaten daardoor langdurig zonder stroom, internet, bankdiensten en toegang tot medicijnen. In november 2022 sloten beide partijen een vredesakkoord, maar experts waarschuwden al langer dat de mensenrechtensituatie in de regio zorgwekkend bleef.
Impact op burgers enorm
De burgerbevolking betaalde tijdens de vorige oorlog een bijzonder hoge prijs. Correspondent Elles van Gelder bezocht begin 2022 de regio Amhara, vlak bij de toenmalige frontlinie. Tigray zelf mocht ze niet in. Aan de kant van het regeringsleger zag ze de enorme verwoesting die de oorlog had aangericht onder gewone mensen.
Wat gebeurt er nu verder?
Het is in 2026 nog onduidelijk hoe de situatie zich verder ontwikkelt. Beide partijen geven elkaar de schuld van de escalatie, terwijl internationale waarnemers de situatie met grote zorg volgen. De vraag is of het bij lokale gevechten blijft of dat de strijd uitgroeit tot een nieuw grootschalig conflict.
De komende uren en dagen zal moeten blijken of er mogelijkheden zijn voor nieuwe vredesonderhandelingen, of dat Tigray opnieuw afglijdt naar een volledige oorlog.
