Speelgoedketen Intertoys heeft een landelijke terugroepactie gestart voor speelgoedapen van het merk Orb. Uit laboratoriumonderzoek is gebleken dat de figuren asbest bevatten, een gevaarlijke stof die kanker kan veroorzaken. De speelgoedapen lagen wekenlang in de winkels, ook nadat Intertoys had beloofd de verkoop te stoppen.
Het gaat om rekbare speelapen die gevuld zijn met zand. Wanneer de figuur scheurt of kapotgaat, kan het zand vrijkomen. In twee onderzochte exemplaren vond een laboratorium tussen de 0,1 en 2 procent chrysotiel. Dat is een veelvoorkomende vorm van asbest. De wettelijke limiet ligt op 0,1 procent. Producten die deze limiet overschrijden, mogen niet worden verkocht.
Het AD meldde de internationale waarschuwingen over deze producten al ongeveer een maand eerder aan Intertoys. De keten beloofde de artikelen toen uit voorzorg uit de handel te nemen en contact op te nemen met de fabrikant. Dat bleek in de praktijk niet goed te zijn uitgevoerd.
Speelgoedapen nog weken in de winkel
Hoewel de producten uit de webshop verdwenen, trof de krant de speelapen later nog aan in meerdere fysieke winkels van Intertoys. Pas nadat de onderzoeksresultaten vandaag aan het bedrijf werden voorgelegd, besloot Intertoys alle Orb-producten uit de schappen te halen.
In een reactie erkent Intertoys dat de eerdere verkoopstop niet goed is uitgevoerd. Het bedrijf noemt dit “een belangrijk aandachtspunt” voor de eigen werkwijze. De landelijke terugroepactie gaat de volgende dag van start.
Eerder ook teruggeroepen in andere landen
De Orb-speelfiguren zijn niet alleen in Nederland een probleem. In de Verenigde Staten werden eerder al ongeveer 120.000 producten uit de handel genomen. Ook daar werd asbest aangetroffen in het vulzand. Bovendien heeft Slovenië eerder een terugroepactie uitgevoerd voor hetzelfde speelgoed.
De problemen met dit speelgoed zijn dus al langer bekend op internationaal niveau. Toch duurde het in Nederland weken voordat de producten daadwerkelijk uit alle winkels verdwenen.
Groot risico dat de apen kapotgaan
Uit recensies op Amazon blijkt dat de speelgoedapen regelmatig scheuren. In ongeveer 10 procent van de beoordelingen wordt geklaagd over kapotgaan. “Het zand zat overal”, schrijft een gebruiker. Dat is precies het gevaar, want zodra het zand vrijkomt, kunnen mensen blootgesteld worden aan asbest.
Asbest is gevaarlijk bij inademing. Kleine vezels kunnen diep in de longen doordringen en schade veroorzaken. De stof wordt in verband gebracht met longkanker en mesothelioom.
Wat moet je doen als je dit speelgoed hebt?
Het Expertise Centrum Asbest & Vezels geeft in het AD de volgende adviezen voor consumenten die de speelapen in huis hebben:
- Verpak de speelgoedaap dubbel in plastic zakken.
- Breng het speelgoed naar de milieustraat.
- Is er al zand vrijgekomen? Veeg het dan niet droog op en gebruik geen stofzuiger.
- Neem bij vrijgekomen zand contact op met een gespecialiseerd bedrijf voor advies.
- Laat kinderen niet meer met het speelgoed spelen.
Wat is chrysotiel precies?
Chrysotiel is de meest voorkomende vorm van asbest. Het wordt ook wel witte asbest genoemd. Net als andere asbestvarianten bestaat chrysotiel uit microscopisch kleine vezels. Deze vezels zijn gevaarlijk als ze worden ingeademd.
In veel landen, waaronder Nederland, is het gebruik van asbest al decennia verboden in nieuwe producten. Toch duikt de stof soms nog op in importproducten van buiten de Europese Unie.
Intertoys geeft fout toe
Het is opvallend dat Intertoys openlijk erkent dat de verkoopstop niet goed is verlopen. Het bedrijf had al weken eerder moeten ingrijpen, maar deed dat pas na herhaaldelijk aandringen van het AD. De terugroepactie in 2026 moet nu alsnog het resterende speelgoed uit de omloop halen.
Consumenten die de speelgoedapen hebben gekocht, kunnen contact opnemen met Intertoys voor meer informatie over de terugroepactie. Het bedrijf heeft aangegeven morgen met een officiële aankondiging te komen.
