De dood van oorlogsmisdadiger Ratko Mladic brengt nabestaanden van zijn slachtoffers geen rust. De veroordeelde generaal overleed in een ziekenhuis in Den Haag, maar voor velen die het bloedbad in Srebrenica van nabij meemaakten, verandert er weinig aan hun pijn.
Munira Subasic, vertegenwoordiger van de Moeders van Srebrenica, reageert met bitterheid. “Het spijt me dat hij niet nog even heeft kunnen lijden. Nu kan hij niet meer dromen over de ogen van onze kinderen.”
Tegelijkertijd klinkt er ook frustratie over de bredere maatschappelijke erkenning van zijn misdaden. Subasic wijst erop dat Mladic in Servië door velen nog altijd als held wordt gezien. “We moeten nog steeds luisteren naar ontkenningen, naar hoe Ratko Mladic een held is voor de Serviërs.”
Wat moet je weten over Ratko Mladic?
- Mladic was verantwoordelijk voor de genocide op meer dan 8.000 Bosnische mannen en jongens in Srebrenica in 1995.
- Hij werd door het Joegoslaviëtribunaal veroordeeld tot levenslang.
- Mladic werd in 2011 gearresteerd na jarenlange voortvluchtigheid.
- Hij staat ook bekend als “de slager van Bosnië”.
- Zijn misdaden worden door sommige Serviërs tot op de dag van vandaag ontkend of gebagatelliseerd.
Fans eren Mladic tijdens voetbalwedstrijd
Dat de verheerlijking van Mladic geen theorie is, bleek gisteren tijdens een Europa League-wedstrijd tussen Rode Ster Belgrado en Viktoria Plzen. Supporters van de harde kern toonden een spandoek waarop Mladic werd geëerd.
Opvallend genoeg deelde de officiële socialemedia-afdeling van de club een foto van het spandoek op het clubkanaal. De actie leidde tot verontwaardiging bij nabestaanden en genocide-onderzoekers.
Bosnisch-Servische leider noemt dood ‘moord’
Milorad Dodik, leider van de Bosnische Serviërs in Bosnië en Herzegovina, beweert dat Mladic in Den Haag is “vermoord”. Volgens hem had de oud-generaal langer geleefd als de medische zorg beter was geweest.
Dodik omschreef Mladic als een man “die altijd opkwam voor de vrijheid van het Servische volk”. De Servische minister van Justitie, Vujic, kondigde aan dat Mladic “met de hoogste staatseer” zal worden begraven, zoals gebruikelijk is bij generaals. De uiteindelijke keuze over de begrafenisplaats ligt bij de familie.
Genocide-onderzoeker: ‘De ideologie leeft voort’
Alma Mustafic overleefde de massamoord in Srebrenica op 14-jarige leeftijd. Vandaag werkt ze als genocide-onderzoeker aan de Hogeschool Utrecht. De reacties vanuit Servië verbazen haar niet.
“De verantwoordelijke personen worden nog altijd verheerlijkt”, zegt ze. Mustafic verloor haar vader bij de genocide. Over haar eigen gevoelens bij de dood van Mladic is ze eerlijk onzeker. “De man die er de oorzaak van is dat mijn kinderen een grafsteen kussen in plaats van een opa, is er niet meer.”
Voorzitter herdenking: arrestatie was het échte moment
Adnan Delic, voorzitter van de Nationale Herdenking Srebrenica Genocide in Nederland, benadrukt tegenover het ANP dat Mladic “eigenlijk geen podium hoort te krijgen”. Voor hem en veel andere nabestaanden brengt de dood van de generaal dan ook geen nieuwe opluchting.
Het werkelijk belangrijke moment was volgens Delic de arrestatie van Mladic in 2011 en de daaropvolgende veroordeling tot levenslang. Dat was het moment waarop recht werd gedaan, niet nu.
VN betuigt medeleven en veroordeelt ontkenning
VN-secretaris-generaal António Guterres reageerde via zijn woordvoerder op het overlijden van Mladic. Hij betuigt zijn medeleven met de slachtoffers en hun nabestaanden.
Guterres benadrukt dat de veroordeling van Mladic onherroepelijk is en gebaseerd op historische feiten. Hij veroordeelt elke vorm van ontkenning van de genocide van Srebrenica.
Erkenning blijft de grote wond
De dood van Mladic sluit voor veel nabestaanden geen wond. De pijn zit niet in zijn leven of dood, maar in het gebrek aan erkenning dat decennia later nog altijd voelbaar is.
Zolang Mladic in delen van de Servische samenleving als held wordt gezien, blijft de strijd om erkenning van de genocide in Srebrenica voor nabestaanden voortduren. De vraag is of zijn overlijden in dat debat ooit nog iets zal veranderen.
