Een blinkend schoon Kabul, nauwelijks vrouwen op straat en geen muziek te bekennen. NOS-correspondent Devi Boerema reisde door Afghanistan en zag met eigen ogen hoe het land er vijf jaar na de Taliban-machtsovername voorstaat.
De hoop dat de Taliban gematigder zou zijn geworden, is inmiddels volledig vervlogen. Dat vertelt Boerema in de nieuwste aflevering van de NOS-podcast De Dag.
Meisjes mogen nog maar tot hun twaalfde jaar naar school. Daarna stopt hun onderwijs. Boerema bezocht een meisjesschool en beschrijft het als een van de zwaarste reportages uit haar carrière.
Vijf jaar Taliban aan de macht: wat speelt er?
- De Taliban grepen vijf jaar geleden opnieuw de macht in Afghanistan, na het vertrek van Westerse troepen.
- Er was aanvankelijk hoop dat de beweging gematigder was geworden, maar die hoop is niet uitgekomen.
- Meisjes mogen tot hun twaalfde naar school. Daarna is onderwijs voor hen verboden.
- Op straat zijn nauwelijks vrouwen te zien. Muziek is nergens te horen in het openbaar.
- Kabul oogt opvallend schoon en ordelijk onder Taliban-bestuur.
Een meisje dat journalist wil worden
Tijdens haar bezoek aan een meisjesschool werd Boerema aangesproken door een jong meisje. Het kind vertelde haar dat ze later journalist wilde worden, net als Boerema zelf.
“Ik vond het een moeilijke reportage om te maken”, zegt de correspondent in de podcast. “Want je staat daar als journalist en dan komt er een meisje op je af dat zegt dat zij óók journalist wil worden, maar je weet dat dat in de huidige situatie niet kan. Wat zeg je dan tegen zo’n meisje?”
Het moment illustreert hoe groot de kloof is tussen de dromen van jonge Afghaanse vrouwen en de werkelijkheid waaraan ze zijn overgeleverd.
Een land dat van buitenaf anders aanvoelt dan van binnenuit
Afghanistan ziet er op het eerste gezicht anders uit dan velen misschien verwachtten. Kabul is opvallend schoon, de straten zijn ordelijk. Maar onder dat oppervlak schuilt een strenge werkelijkheid die voor veel inwoners, en vooral voor vrouwen en meisjes, dagelijks voelbaar is.
Muziek is in het openbaar verdwenen. Vrouwen zijn nauwelijks zichtbaar in het straatbeeld. Het sociale leven speelt zich af achter gesloten deuren.
Hoop die is omgeslagen in teleurstelling
Toen de Taliban in 2021 de macht heroverden en internationale troepen Afghanistan verlieten, klonken er voorzichtige geluiden dat de beweging veranderd was. Sommige Taliban-leiders lieten destijds weten meer ruimte te willen geven aan vrouwen en meisjes dan tijdens hun eerste bewind in de jaren negentig.
Die verwachtingen zijn niet uitgekomen. Integendeel: de restricties zijn streng en breed toegepast. Vrouwen mogen in veel provincies niet zonder mannelijke begeleider naar buiten, mogen niet studeren en zijn grotendeels uitgesloten van het openbare leven.
De podcast beluisteren
De aflevering van De Dag met het reisverslag van Devi Boerema is te beluisteren via NPO Luister en alle gangbare podcastapps. De presentatie en montage zijn in handen van Elisabeth Steinz. De redactie is van IJsbrand Terpstra, de eindredactie van Rosanne Sies.
Reageren op de aflevering kan via dedag@nos.nl.
Wat gebeurt er vervolgens in Afghanistan?
De situatie voor vrouwen en meisjes in Afghanistan blijft internationaal onderwerp van kritiek en bezorgdheid. Mensenrechtenorganisaties spreken van een systematische uitwissing van vrouwen uit het openbare leven.
De vraag is of er ooit druk van buitenaf effect zal hebben op het beleid van de Taliban. Tot nu toe heeft internationale veroordeling weinig veranderd aan de koers van het regime.
