De Britse componist George Fenton is op 76-jarige leeftijd overleden. Hij was een van de meest veelzijdige muzikanten van zijn generatie, met vijf Oscarnominaties op zijn naam en iconische composities voor zowel Hollywood als de BBC.
Fenton schreef de muziek voor tientallen films en tv-series, van kostuumdrama’s tot natuurdocumentaires. Britse kijkers hoorden zijn werk jarenlang dagelijks, zonder het te beseffen. De herkenningsmelodie van het BBC-nieuwsprogramma Newsnight is nog altijd van zijn hand.
Met zijn muziek voor de documentaireserie Blue Planet won hij internationale prijzen en volle concertzalen. Zijn carrière strekte zich uit over meer dan vier decennia.
Wat moet je weten over George Fenton?
- Geboren in 1949 in Kent, Engeland, en grotendeels autodidact als musicus
- Vijf Oscarnominaties voor films als Gandhi, Cry Freedom, The Fisher King en Dangerous Liaisons
- Componeerde de intromuziek van meerdere BBC-nieuwsprogramma’s
- Schreef achttien filmmuziekscores voor regisseur Ken Loach
- Won een Emmy en een Bafta voor zijn muziek bij Blue Planet
Van bijrolacteur tot gevierd componist
Fenton begon zijn loopbaan niet achter een componeerbureau, maar op het toneel. Als bijrolacteur merkte hij al snel dat hij vooral werd gecast voor rollen waarbij hij een instrument moest bespelen. Dat inzicht bracht hem op een ander spoor.
Geïnspireerd door The Beatles had hij zichzelf gitaar leren spelen. Zonder formele opleiding groeide hij uit tot een van de meest gevraagde componisten van zijn tijd. Zijn zelfgeleerde aanpak weerhield hem er niet van om complexe orkestrale werken te schrijven.
Doorbraak met Gandhi en vijf Oscarnominaties
In 1983 brak Fenton door met zijn compositie voor Gandhi, het biografische epos over de Indiase vrijheidsstrijder. Voor die film liet hij zich samen met de Indiase musicus Ravi Shankar inspireren door de muzikale tradities van het subcontinent.
Vijf jaar later volgden twee nominaties tegelijk voor Cry Freedom, over anti-apartheidsactivist Steven Biko. Hij ontving zowel een nominatie voor de filmmuziek als voor een individueel nummer. Samen met nominaties voor The Fisher King en Dangerous Liaisons kwam het totaal op vijf Oscarnominaties.
Zijn filmografie was opvallend breed. Hij schreef muziek voor uiteenlopende producties als de romcom You’ve Got Mail, de tijdreiskomedie Groundhog Day en het kostuumdrama The Remains of the Day. Voor regisseur Ken Loach was hij jarenlang de vaste componist, met maar liefst achttien samenwerkingen.
Het geluid van het BBC-nieuws
Buiten de bioscoopzaal was Fenton misschien nog wel bekender bij het grote publiek via de televisie. Hij componeerde de intromuziek van verschillende BBC-nieuwsprogramma’s, waaronder Breakfast Time en de journaals van 13.00, 18.00 en 21.00 uur.
Zijn compositie voor Newsnight wordt tot op de dag van vandaag gebruikt. Fenton sprak er zelf met gevoel over. “Newsnight heeft alle andere tunes die ik ooit schreef overleefd. Het is een oude vriend van me”, zei hij.
Over het geheim achter een goede nieuwstune was hij helder. “Je wil een bepaalde urgentie meegeven, een gevoel van verwachting, en dat allemaal in negen seconden. In negen minuten is dat makkelijker.”
Blue Planet: orkestrale grandeur voor de oceaan
Vanaf 2001 schreef Fenton de muziek voor Blue Planet, de gevierde BBC-natuurdocumentaire van David Attenborough. Hij voorzag de adembenemende onderwaterbeelden van een orkestrale soundtrack die de serie extra kracht gaf.
De muziek sloeg zo aan dat hij er wereldwijd speciale concerten mee verzorgde, begeleid door beelden uit de serie. Die concerten bereikten een publiek dat normaal gesproken niet zo snel een symfoniezaal bezoekt.
“Je bereikt er mensen mee die normaal niet naar een symfonieorkest gaan, zoals gezinnen. Zaken als klasse spelen helemaal geen rol”, zei Fenton daarover. “Het is niet alleen bijzonder dat ze jouw werk bekijken, maar dat iedereen samen kijkt. Dat kun je voor de tv nooit krijgen.”
Voor Blue Planet won hij zowel een Amerikaanse Emmy als een Britse Bafta.
Een erfenis die blijft klinken
Met het overlijden van George Fenton verliest de Britse film- en televisiewereld een componist die zijn stempel drukte op generaties kijkers en bioscoopgangers. Zijn muziek was zelden de luidste stem in de ruimte, maar altijd de meest treffende.
Voor veel mensen zal zijn werk blijven klinken, iedere avond, als de eerste noten van Newsnight door de televisie schallen.
