De spanning in de Golf van Oman is opnieuw hoog opgelopen nadat de Amerikaanse marine vanochtend een olietanker tot stilstand bracht met precisiegranaten. Het schip, de M/T Settebello, had 24 Indiase opvarenden aan boord en zou herhaaldelijk hebben geweigerd de Amerikaanse marineblokkade te respecteren. Drie bemanningsleden worden nog vermist, terwijl het Indiase ministerie van Buitenlandse Zaken de aanval scherp heeft veroordeeld.
Tanker tot stilstand gebracht na herhaalde waarschuwingen
Om precies 07.14 uur lokale tijd werd de M/T Settebello tot stilstand gebracht door de Amerikaanse marine. Volgens het Amerikaanse leger had de bemanning meerdere keren geweigerd de instructies van de marineblokkade op te volgen, waarna werd besloten in te grijpen.
Een Amerikaans vliegtuig vuurde precisiegranaten af op de machinekamer van het schip, waardoor het vaartuig zijn aandrijving verloor. Het Amerikaanse legeronderdeel Central Command deelde beelden waarop de inslag van de vermoedelijke granaten duidelijk zichtbaar is.
Van de 24 Indiase opvarenden zijn er 21 gered en in veiligheid gebracht. De overige drie worden nog vermist. Het Indiase ministerie van Buitenlandse Zaken heeft in een reactie de aanval officieel veroordeeld en eist opheldering over het lot van de vermiste bemanningsleden.
Achtste schip buiten werking gesteld sinds april
De aanval op de M/T Settebello is volgens het Amerikaanse leger allesbehalve een incident op zichzelf. Het is inmiddels de achtste keer sinds april dat de VS een schip “buiten werking” heeft gesteld in het gebied.
Sinds april voert de VS een actief beleid om het scheepsverkeer van en naar Iran af te knijpen. De marineblokkade maakt deel uit van een bredere strategie om druk op Teheran op te voeren in het kader van de aanhoudende spanningen tussen de twee landen.
Critici wijzen erop dat deze aanpak aanzienlijke risico’s met zich meebrengt voor internationale scheepvaart en de veiligheid van bemanningsleden die niet direct betrokken zijn bij het conflict.
Escalatie na neergestorte Apache-helikopter
De aanval op de tanker vond plaats in een context van snel oplaaiend geweld. Een Amerikaanse Apache-helikopter stortte neer bij de Straat van Hormuz, wat onmiddellijk leidde tot een nieuwe escalatieronde tussen de VS en Iran.
President Trump stelde publiekelijk dat Iran de helikopter had neergehaald. Een anonieme Amerikaanse functionaris verklaarde echter tegenover persbureau AP dat de Apache vermoedelijk in botsing was gekomen met een Iraanse drone, wat een ander beeld schetst van de toedracht.
Beide bemanningsleden van de neergestorte helikopter werden gered en bleven ongedeerd. De VS voerde aansluitend luchtaanvallen uit op Iran, waarbij volgens Iraanse media twee waterreservoirs in de zuidelijke stad Sirik werden geraakt, met als gevolg dat duizenden inwoners tijdelijk zonder drinkwater kwamen te zitten.
Iran slaat terug op Amerikaanse bases in de regio
Iran liet de Amerikaanse aanvallen niet onbeantwoord. Teheran voerde aanvallen uit op Amerikaanse militaire bases in meerdere landen in de regio.
De getroffen bases bevonden zich in:
- Bahrein, waar een belangrijke Amerikaanse vlootbasis is gevestigd
- Koeweit, een van de belangrijkste logistieke knooppunten van de VS in de Golf
- Jordanië, dat eerder ook al doelwit was bij eerdere escalaties in het conflict
De aanvallen onderstrepen hoe kwetsbaar de Amerikaanse militaire aanwezigheid in de regio is wanneer de spanningen oplopen. Experts waarschuwen dat een verdere escalatie het risico op een bredere regionale oorlog vergroot.
Trump dreigt opnieuw met harde aanpak van Iran
De Amerikaanse president Donald Trump liet er geen twijfel over bestaan dat hij bereid is nog verder te escaleren. “We gaan ze vandaag opnieuw hard raken”, verklaarde hij tegenover journalisten in het Witte Huis, zonder verdere details te geven over wat er gepland stond.
Op zijn sociale mediaplatform Truth Social schreef Trump dat Iran “te lang” talmt met de onderhandelingen en daarvoor “de prijs zal betalen”. Zonder enig bewijs te overleggen claimde hij bovendien dat er niets meer over is van de Iraanse marine en luchtmacht, en omschreef hij Iran als “de pestkop van het Midden-Oosten” die nu “dood is”.
Opvallend genoeg herhaalde Trump tegelijkertijd zijn bewering dat een vredesakkoord nabij is en dat Iran “alleen maar een document hoeft te ondertekenen”. Nieuwszender CNN berekende dat Trump inmiddels al 38 keer heeft beweerd dat een deal bijna rond was.
Iran: “Dreigen is een teken van wanhoop”
De Iraanse president Pezeshkian reageerde via een verklaring op X en benadrukte dat zijn land “standvastig zal blijven tegen elke vorm van druk of dreiging”. Hij veroordeelde expliciet de Amerikaanse aanvallen op kritieke infrastructuur zoals water- en elektriciteitsvoorzieningen.
“Dreigen met aanvallen op transportnetwerken, de elektriciteits- en watersector is geen teken van kracht, maar eerder een teken van wanhoop”, aldus Pezeshkian. De uitspraak weerspiegelt de vastberaden toon die Iran consequent aanhoudt in zijn publieke communicatie richting Washington.
Fragiel staakt-het-vuren staat zwaar onder druk
De reeks incidenten van de afgelopen dagen maakt pijnlijk duidelijk hoe broos het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran werkelijk is. Ondanks diplomatieke geluiden over een mogelijke deal lijkt het geweld eerder toe dan af te nemen.
Internationale waarnemers en bondgenoten van de VS kijken met groeiende bezorgdheid toe hoe de situatie zich ontwikkelt. De aanval op de Indiase tanker voegt een nieuwe dimensie toe aan het conflict, nu ook derde landen directe slachtoffers te betreuren hebben.
De komende dagen zullen cruciaal zijn om te bepalen of de escalatiespiraal doorbroken kan worden, of dat het conflict verder uitdijt met onvoorspelbare gevolgen voor de stabiliteit van de gehele regio.
