De machtigste pro-Israëlische lobbygroep van de Verenigde Staten, AIPAC, stopt met het direct steunen van politieke kandidaten. Na vijf jaar directe politieke betrokkenheid draait de organisatie dit beleid terug. Groeiende kritiek op de groep en veranderende publieke opinie over Israël spelen daarbij een grote rol.
AIPAC maakte de koerswijziging bekend via een brief aan zijn leden. Zowel Democratische als Republikeinse kandidaten krijgen voortaan geen rechtstreekse donaties meer. Ook andere vormen van directe steun aan kandidaten worden stopgezet.
In de brief schrijft de organisatie: “We schatten in dat de uitdagingen waar we voor staan de komende jaren zullen blijven toenemen.” Wat die uitdagingen precies zijn, licht de organisatie niet toe.
Wat moet je weten over AIPAC?
- AIPAC staat voor American Israel Public Affairs Committee en is al meer dan 70 jaar actief.
- De organisatie zet zich in voor een nauwe band tussen Israël en de Verenigde Staten.
- AIPAC financiert zich via lidmaatschapsgelden en grote donaties van sponsors.
- De lobbygroep begon vijf jaar geleden met het direct steunen van politieke kandidaten.
- Dit beleid wordt in 2026 teruggedraaid vanwege toenemende druk van buitenaf.
Steun aan kandidaten werkt steeds vaker averechts
De beslissing van AIPAC komt niet uit het niets. Kandidaten die openlijk de steun kregen van de lobbygroep, kregen te maken met felle publieke weerstand. In sommige gevallen kostte die steun hen zelfs stemmen.
Het meest pijnlijke voorbeeld speelde zich af in de staat Michigan. Daar streden Abdul El-Sayed en Haley Stevens om een zetel in de Senaat. AIPAC investeerde maar liefst 30 miljoen dollar in de campagne van Stevens, de grootste investering in één enkele race in de geschiedenis van de organisatie.
Toch verloor Stevens. El-Sayed, bekend om zijn kritische houding tegenover Israël, won de voorverkiezing nipt. Die uitslag liet zien hoe het tij is gekeerd voor de invloedrijke lobbygroep.
Publieke opinie over Israël verandert in de VS
De terugval van AIPAC hangt samen met een bredere verschuiving in hoe Amerikanen naar Israël kijken. Uit recente peilingen blijkt dat veel Amerikanen een negatieve houding hebben tegenover Israël en tegenover de hechte banden tussen Washington en Tel Aviv.
AIPAC steunt de oorlog die Israël voert in Gaza en is voorstander van militair optreden tegen Iran. Die standpunten staan bij een groeiend deel van de Amerikaanse bevolking op gespannen voet.
Steeds meer politici distantiëren zich dan ook openlijk van de lobbygroep. Wie geassocieerd wordt met AIPAC, loopt het risico kiezers van zich te vervreemden.
Andere strategie: individuele donateurs centraal
AIPAC zegt niet volledig te stoppen met politieke invloed uitoefenen. De organisatie kiest voor een andere aanpak en moedigt individuele donateurs aan om rechtstreeks geld te geven aan kandidaten die zij steunen.
Daarnaast blijft AIPAC het gelieerde superPAC United Democracy Project steunen. Een superPAC mag onbeperkt geld inzamelen en probeert via advertenties en campagnes de uitkomst van verkiezingen te beïnvloeden.
Via deze constructie houdt AIPAC dus indirect invloed op het Amerikaanse politieke landschap, zonder zelf als directe geldschieter op te treden.
Blik op 2028: ‘Sterkere inzet nodig’
Ondanks de koerswijziging laat AIPAC weten de ambitie niet op te geven. In de ledenbrief schrijft de organisatie dat de presidentsverkiezingen van 2028 een “nog sterkere inzet voor een pro-Israëlisch beleid” vragen.
Hoe die inzet er precies uit moet zien, blijft vooralsnog onduidelijk. De organisatie geeft geen verdere toelichting op de nieuwe koers of op de aard van de genoemde uitdagingen.
Wel is duidelijk dat AIPAC zich in 2026 in een lastige positie bevindt. De organisatie moet haar invloed herdefiniëren op een moment dat het draagvlak voor de pro-Israëlische koers in de VS zichtbaar afkalft.
