In de Albanese hoofdstad Tirana is het voor de vijfde dag op rij onrustig. Duizenden demonstranten, aangevoerd door studenten, eisen het vertrek van premier Edi Rama. De protesten lopen telkens uit op confrontaties met de politie.
Het protest van vandaag begon aanvankelijk rustig. Dat veranderde toen een groep gemaskerde jongeren stenen gooide naar agenten. De politie reageerde met flitsgranaten, traangas en een waterkanon. Op beelden is ook te zien hoe een gewapende agent demonstranten beschiet met rubberen kogels. Meerdere betogers werden geraakt, net als twee journalisten.
Eerder deze week escaleerde het geweld al flink. Relschoppers sloegen ramen in en staken overheidsgebouwen en banken in brand. Daarbij raakten zeker tientallen demonstranten en meer dan honderd agenten gewond. Volgens de politie zijn inmiddels zo’n 500 mensen opgepakt, van wie er nog circa 200 vastzitten.
Wat speelt er in Albanië?
- Corruptie: de Albanese regering wordt achtervolgd door corruptieschandalen, die Rama zelf ontkent.
- Drugshandel: analisten stellen dat drugsbendes Albanië gebruiken voor witwassen en drugshandel, wat toetreding tot de EU belemmert.
- Banentekort: veel afgestudeerde jongeren vinden geen werk en vinden de onderwijskosten te hoog.
- Trump-resort: plannen voor een luxeresort van de familie Trump in een beschermd natuurgebied zorgen voor extra woede.
- Aanhoudingen: zo’n 500 demonstranten zijn opgepakt, van wie nog zo’n 200 vastzitten.
Wat is de flamingobeweging?
De protesten hebben hun oorsprong in verzet tegen plannen voor een luxeresort aan de zuidkust van Albanië. Het resort, verbonden aan de Amerikaanse president Trump en zijn familie, zou worden gebouwd in een beschermd natuurgebied. Bewoners en activisten zijn woedend, omdat het gebied leefgebied is voor zeehonden, schildpadden en flamingo’s.
Het omslagpunt kwam toen milieuactivisten door een privaat beveiligingsbedrijf hardhandig werden afgevoerd bij een hek. De activisten filmden het incident zelf en hadden plastic flamingo’s meegebracht als symbool van hun protest. Die beelden verspreidden zich razendsnel.
De flamingo groeide daarna uit tot het symbool van de brede protestbeweging. Sindsdien komen elke avond duizenden mensen op de been in Tirana. De studenten die zich aansloten bij de protesten noemen zichzelf onderdeel van de zogenoemde “flamingobeweging”.
Premier Rama blijft overeind ondanks druk
Ondanks de aanhoudende onrust weigert premier Rama op te stappen. Hij is sinds 2013 aan de macht en begon in 2026 na zijn verkiezingswinst aan zijn vierde termijn voor de Socialistische Partij.
Over het omstreden resort is hij duidelijk. “Dit project gaat door zolang ik aan de macht ben”, zei hij. Rama benadrukt de economische voordelen en de werkgelegenheid die rijke toeristen kunnen opleveren.
De huidige golf van protesten wordt door analisten gezien als de grootste uitdaging voor zijn premierschap tot nu toe.
Corruptie en EU-toetreding als brandpunten
Achter de protesten gaat een bredere ontevredenheid schuil. Demonstranten zijn boos over de wijdverspreide corruptie in het land. Rama ontkent de schandalen, maar de geloofwaardigheid van zijn regering staat zwaar onder druk.
Analisten wijzen erop dat drugsbendes Albanië gebruiken voor witwassen en internationale drugshandel. Dat maakt het voor het land moeilijker om toe te treden tot de Europese Unie, een langgekoesterde ambitie van Tirana.
Jongeren zien geen toekomst
Een groot deel van de demonstranten bestaat uit studenten en jongeren. Zij klagen over een structureel banentekort. Veel afgestudeerden vinden geen werk, terwijl de kosten van het onderwijs voor veel families hoog oplopen.
Die economische frustratie, gecombineerd met het gevoel dat het land “in de uitverkoop gaat voor de rijke elite”, heeft de protesten aangewakkerd tot een brede volksbeweging.
Hoe lang houdt dit aan?
Voorlopig lijkt er geen einde in zicht aan de onrust. Rama heeft herhaaldelijk laten weten niet van plan te zijn af te treden. De eerstvolgende parlementsverkiezingen in Albanië staan pas gepland voor 2029.
De vraag is of de druk van de straat groot genoeg wordt om de premier toch te doen bewegen, of dat de protesten langzaam zullen wegebben. Vooralsnog groeit de beweging met de dag.
