De provincies Flevoland, Gelderland en Overijssel breken het contract met busvervoerder EBS voortijdig af. Het bedrijf kampt met grote financiële verliezen op de busconcessie en kan die niet langer zelfstandig dragen. Het contract, dat oorspronkelijk tot eind 2035 zou lopen, wordt nu medio 2029 beëindigd.
De komende jaren springen de provincies financieel bij om te voorkomen dat bussen komen stil te staan. Hoeveel geld daarmee gemoeid is, willen de provincies niet zeggen. De extra steun komt bovenop de tientallen miljoenen die EBS jaarlijks al van de provincies ontvangt.
EBS maakte eerder dit jaar bekend dat het geld tekortkomt om de twaalf jaar durende concessie vol te maken. De vervoerder trok daarover in het voorjaar voor het eerst aan de bel, waarna de provincies een onderzoek instelden naar de financiële situatie van het bedrijf.
Wat speelt er precies?
- Contract beëindigd: Het ov-contract met EBS wordt medio 2029 stopgezet, drie jaar eerder dan gepland.
- Financiële tekorten: EBS lijdt forse verliezen op de concessie in Flevoland, Gelderland en Overijssel.
- Provincies springen bij: Extra financiële steun moet garanderen dat bussen blijven rijden totdat een nieuwe vervoerder is gevonden.
- Elektrische bussen probleem: Laadproblemen en te late leveringen dragen bij aan de financiële malaise.
- Zoektocht gestart: Gelderland en Overijssel zoeken naar een nieuwe vervoerder voor juli 2029.
Personeelstekort, laadproblemen en te late bussen
Volgens EBS zelf zijn de problemen te wijten aan een reeks “bedrijfsmatige tegenvallers”. Het bedrijf heeft te maken met personeelstekorten en elektrische bussen die te laat zijn geleverd.
Daar bovenop is er onvoldoende capaciteit op het stroomnet om de bussen op de eigen locatie op te laden. EBS moet de bussen daardoor elders opladen, wat leidt tot extra kilometers waarvoor het bedrijf geen vergoeding ontvangt. Die extra kosten lopen flink op.
De EBS-bussen rijden sinds eind 2022 in Flevoland en delen van Gelderland en Overijssel. De provincies kozen destijds voor EBS boven concurrenten Keolis en Qbuzz.
Elders draait EBS naar eigen zeggen gewoon goed
EBS voert meerdere ov-concessies uit in verschillende delen van het land en gaat binnenkort ook het busvervoer in Zeeland verzorgen. Volgens een woordvoerder van het bedrijf is de situatie in de drie provincies een uitzondering.
“Het is puur deze concessie die financieel uit de pas loopt, door een combinatie van factoren. De andere gaan gewoon goed”, aldus de woordvoerder.
Gelderland en Overijssel zoeken nieuwe vervoerder
Overijssel en Gelderland zijn nu op zoek naar een ander bedrijf dat vanaf juli 2029 het openbaar vervoer in de regio overneemt. Gelderland wil daarvoor een eigen concessie opzetten, specifiek voor het gebied Apeldoorn en de Noord-Veluwe.
Hoe het busvervoer er na 2029 precies uit komt te zien, wordt de komende maanden verder uitgewerkt. Flevoland heeft nog niet bekendgemaakt hoe de provincie de overname van het vervoer wil regelen.
Ook elders in het land problemen met elektrische bussen
EBS staat niet alleen in zijn problemen. In de provincie Utrecht ondervinden busvervoerders Transdev en Keolis eveneens grote moeilijkheden door de overgang naar elektrisch rijden.
Keolis is inmiddels in gesprek met de provincie Utrecht, omdat het bedrijf veel grotere verliezen draait dan vooraf verwacht. Over de uitkomst van die gesprekken is nog niets bekendgemaakt.
De problemen in meerdere provincies tegelijk wijzen op een bredere uitdaging: de overgang naar elektrisch busvervoer verloopt moeizamer dan de sector had gehoopt, mede door een overbelast stroomnet en tekorten aan personeel en materieel.
Wat gebeurt er nu?
De drie provincies en EBS werken de komende maanden de details van de vroege contractbeëindiging verder uit. Ondertussen blijft de extra financiële steun van de provincies noodzakelijk om te voorkomen dat reizigers de dupe worden van de problemen bij de vervoerder.
De vraag is of andere provincies met vergelijkbare problemen ook tot contractbeëindiging zullen overgaan, of dat er andere oplossingen worden gevonden voor de financiële tekorten bij hun vervoerders.
