De spanning tussen Nederland en Sierra Leone loopt hoog op. Justitieminister David van Weel heeft in een interview met een Sierraleoons tv-station openlijk druk uitgeoefend op het land om de veroordeelde drugscrimineel Jos L., beter bekend als Bolle Jos, uit te leveren. De reactie vanuit Freetown was hard: de premier van Sierra Leone beschuldigde Van Weel van neo-kolonialisme.
Van Weel is ervan overtuigd dat Bolle Jos zich schuilhoudt in Sierra Leone. Een formeel uitleveringsverzoek, ingediend meer dan een jaar geleden, heeft tot nu toe niets opgeleverd. De minister noemde het proces “zeer traag” en kondigde aan dat het tijd is om de druk op te voeren.
Om dat kracht bij te zetten vroeg Van Weel de Europese Unie om de honderden miljoenen aan ontwikkelingshulp aan Sierra Leone stop te zetten zolang het land niet meewerkt. Dat viel bij de Sierraleoonse premier David Moinina Sengeh bijzonder slecht.
Wat speelt er?
- Nederland wil dat Sierra Leone Bolle Jos uitlevert. Een formeel verzoek daartoe ligt er al meer dan een jaar.
- Justitieminister Van Weel gaf een interview op Sierraleoons televisie om de druk op te voeren.
- Van Weel vroeg de EU om de ontwikkelingshulp aan Sierra Leone stop te zetten als stok achter de deur.
- Premier Moinina Sengeh noemde dat “schandalig” en sprak van neo-kolonialisme.
- Sierra Leone zegt niet te weten waar Jos L. zich bevindt.
- Vorige week onderschepte de Franse douane duizenden kilo’s cocaïne die in verband worden gebracht met zijn organisatie.
Van Weel: “Tijd om het proces te versnellen”
In het interview herhaalde Van Weel zijn standpunt dat Nederland al lang genoeg heeft gewacht. “We hebben de regering benaderd, we hebben een formeel uitleveringsverzoek gedaan, meer dan een jaar geleden, en sindsdien meerdere contacten gehad”, zei hij. “Maar tot nu toe heeft dat helaas niet geleid tot zijn uitlevering.”
De minister trok ook een breder beeld. Hij stelt dat West-Afrikaanse landen steeds vaker worden gebruikt als doorvoerhaven voor cocaïne uit Zuid-Amerika, bestemd voor de Europese markt. Jos L. zou daarin een centrale rol spelen.
“De cocaïne komt uit Latijns-Amerika, reist over de Atlantische Oceaan naar West-Afrika en wordt dan ofwel opgeslagen of opnieuw verscheept”, aldus Van Weel. “L. gebruikt West-Afrika als een van zijn hubs en transitpunten, die kans is heel groot.”
Sierra Leone: “Wij leven niet van EU-hulp”
Premier Moinina Sengeh reageerde furieus op de dreiging met het stopzetten van Europese ontwikkelingshulp. Hij noemde het optreden van Van Weel “schandalig” en trok een ferme conclusie. “Het is neo-kolonialisme”, zei hij. “Wij zijn een onafhankelijk land.”
Moinina Sengeh deed ook de beschuldigingen aan het adres van zijn land af als ongegrond. “Als de Nederlandse minister echt wil laten zien dat hij aan het werk is, moet hij niet de hele tijd op tv zitten en dreigen dat ze de hulp van de EU stopzetten. Wij leven niet van hulp van de EU.”
Over de verblijfplaats van Bolle Jos zei hij stellig niets te weten. “Eerlijk, we weten het niet. Als ze het weten, laat dan foto’s zien.” Hij voegde daaraan toe dat Van Weel evenmin bewijs heeft. “Als hij het niet weet, kan hij geen beschuldigingen over ons land uiten.”
Eerdere aanwijzingen dat Bolle Jos in Sierra Leone zit
Nederland baseert het vermoeden over de verblijfplaats van Jos L. deels op videobeelden waarop hij te zien zou zijn tijdens een kerkdienst in het geboortedorp van de Sierraleoonse president Julius Maada Bio. Daarnaast doen geruchten de ronde dat hij een relatie zou hebben met de dochter van de president.
Moinina Sengeh zegt niets van die geruchten te weten en ontkende enige betrokkenheid van het staatshoofd. “Hij weet het ook niet. Hij kan het niet gebruiken om ons te bedreigen en gaan lobbyen bij de EU.”
Diplomatieke druk via buurlanden
In 2026 zocht Van Weel ook steun bij andere West-Afrikaanse landen, waaronder Liberia en Ghana, om Sierra Leone in een breder verband onder druk te zetten. Hij sprak eerder al met zijn Sierraleoonse ambtgenoot over de uitlevering, maar ook dat overleg leverde geen doorbraak op.
Grote drugsvangst brengt organisatie opnieuw in beeld
De uitlevering van Jos L. staat niet op zichzelf. Vorige week onderschepte de Franse douane duizenden kilo’s cocaïne aan boord van een vrachtschip uit Ghana, dat op weg was naar de haven van Antwerpen. De lading wordt in verband gebracht met de organisatie van Bolle Jos.
Ook in Spanje deed zich een opvallende vondst voor. De Spaanse Marechaussee trof onder een lading pallets met kokosnoten een partij cocaïne aan van precies 1283 kilo. Dat getal is niet toevallig: diezelfde hoeveelheid zou centraal staan in een geweldsincident in het Nederlandse Overasselt, waarbij een groep gewapende mannen het gemunt had op een zekere Jan G.
Via zijn advocaten ontkent Bolle Jos “met klem” betrokkenheid bij de incidenten in Overasselt.
Wat gebeurt er nu?
De vraag is of de druk vanuit Nederland en de EU voldoende is om Sierra Leone alsnog tot uitlevering te bewegen. Tot nu toe lijkt de Sierraleoonse regering niet van plan toe te geven, en de toon van premier Moinina Sengeh wijst niet op toenadering.
Van Weel hield vast aan zijn standpunt dat het slechts een kwestie van tijd is voordat Nederland Jos L. te pakken krijgt. Of dat via diplomatieke weg, Europese druk of een andere route zal gebeuren, is vooralsnog onduidelijk.
