Meerdere getuigen van de parlementaire enquêtecommissie corona worden opnieuw bedreigd. Dat heeft de commissie bekendgemaakt na het laatste verhoor van deze week. Commissievoorzitter Daan de Kort noemt de bedreigingen onacceptabel en zegt dat de commissie in contact staat met politie en beveiliging.
De bedreigingen zijn niet nieuw. Ook tijdens de coronapandemie werden veel getuigen al onder druk gezet. Nu de verhoren lopen, blijkt dat het probleem opnieuw de kop opsteekt. De commissie maakt zich grote zorgen over de veiligheid van de opgeroepen personen.
De afgelopen vijf weken kwamen tijdens de verhoren al meerdere keren bedreigingen ter sprake. Verschillende getuigen vertelden openlijk over de impact die intimidatie op hen had tijdens de pandemie. Nu lijkt die druk opnieuw te beginnen.
Wat zegt de commissie?
Commissievoorzitter Daan de Kort laat weten dat de tolerantie voor dit gedrag nul is. “Getuigen moeten in alle vrijheid en veiligheid kunnen verklaren tijdens hun verhoor”, zegt hij. Hij voegt daaraan toe: “Het is een schande als je mensen zo onder druk wil zetten. Laat de daders zich schamen.”
De commissie heeft inmiddels gehoord dat meerdere getuigen worden bedreigd, zowel voor als na hun verhoor. “Eén ding staat buiten kijf: het is afschuwelijk als mensen die wij oproepen daardoor met bedreigingen te maken krijgen”, aldus de commissie in een verklaring.
Om wie het precies gaat en wat voor soort bedreigingen het zijn, heeft de commissie niet bekendgemaakt. Wel is duidelijk dat de situatie serieus wordt genomen.
Getuigen verplicht aanwezig en onder ede
Getuigen die worden opgeroepen door de parlementaire enquêtecommissie zijn verplicht om te komen. Ze worden bovendien onder ede verhoord. Dat maakt de bedreigingen extra ernstig.
De druk op getuigen raakt daarmee ook direct het werk van de commissie zelf. Als mensen bang zijn om vrijuit te spreken, kan de enquête haar doel niet bereiken. De commissie wil juist een volledig en eerlijk beeld krijgen van het coronabeleid.
Nienke Luijckx: “Het was onrustig”
Vorige week bleek al dat oud-scholierenvertegenwoordiger Nienke Luijckx opnieuw te maken had gekregen met bedreigingen. Ze vertegenwoordigde destijds het Laks, de landelijke vertegenwoordiging van scholieren. In aanloop naar haar verhoor zei ze dat het “onrustig” was geweest.
Luijckx gaf aan dat het moeilijk is om de daders te achterhalen. “Het is heel moeilijk te herleiden wie het doet”, zei ze. Toch besloot ze haar verhoor gewoon te geven.
Dit vertelden eerdere getuigen over bedreigingen
Tijdens de afgelopen weken spraken meerdere getuigen openlijk over intimidatie en bedreigingen die zij ervoeren tijdens de pandemie. De verhalen zijn opvallend en soms schokkend.
- Marion Koopmans (OMT-lid) zei dat ze destijds “niet meer vrijuit kon bewegen” vanwege de bedreigingen.
- Károly Illy (OMT-lid) verklaarde dat er destijds te weinig werd gedaan met zijn aangiftes bij de politie.
- Ferd Grapperhaus (oud-minister van Justitie) vertelde dat hij veelvuldig werd bedreigd tijdens de coronacrisis en om die reden streng werd beveiligd.
- Jaap van Dissel (oud-OMT-voorzitter) zei zich zorgen te maken of wetenschappers zich nog wel durven uit te spreken. “Anekdotes ga ik niet vertellen, want dan houd je het niet droog”, aldus Van Dissel.
Zorgen over wetenschappers en vrije meningsuiting
De uitspraken van Jaap van Dissel raken aan een breder probleem. Als wetenschappers en deskundigen zich niet veilig genoeg voelen om publiekelijk te spreken, heeft dat gevolgen voor toekomstige crises. Experts zouden dan kunnen besluiten om zich op de achtergrond te houden.
Dat is een zorgelijke ontwikkeling, ook buiten de coronacommissie. Vrije meningsuiting en de veiligheid van deskundigen zijn belangrijk voor een goed functionerende democratie en samenleving.
Politie en beveiliging ingeschakeld
De commissie heeft bevestigd dat zij actief contact heeft opgenomen met de politie en beveiligingsdiensten. Verdere details over de maatregelen zijn niet bekendgemaakt. De commissie wil de privacy en veiligheid van de betrokken getuigen zo goed mogelijk beschermen.
De parlementaire enquêtecommissie corona doet onderzoek naar het Nederlandse coronabeleid. De verhoren zijn in 2026 in volle gang en trekken veel publieke aandacht. Het is de bedoeling dat de commissie uiteindelijk een rapport opstelt met lessen voor de toekomst.
Bedreigingen mogen het werk van de commissie niet stoppen
De coronacommissie laat weten dat zij haar werk gewoon voortzet. De bedreigingen zijn ernstig, maar vormen geen reden om de verhoren te staken. De commissie rekent op de steun van politie en justitie om getuigen veilig te laten verklaren.
Commissievoorzitter De Kort roept iedereen op om getuigen met rust te laten. Het intimideren van personen die verplicht zijn te getuigen, is niet alleen moreel verwerpelijk maar ook strafbaar.
